Fiducia

De enige varende reconstructie van een Romeinse punter

Vindplaats

opgraving punterBegin maart 2008 is in De Meern een zesde scheepswrak aangetroffen: De Meern 6. Het wrak lag in de bovenkant van rivierafzettingen van een Rijnbedding uit de Romeinse tijd. Op grond van de bodemopbouw kon Erik Graafstal, stadsarcheoloog van Utrecht, bepalen dat het wrak rond de derde eeuw na Christus gezonken moet zijn.

Hoewel slechts delen van twee planken en een spantje zijn aangetroffen, was het mogelijk te bepalen dat het een voor de Romeinse tijd nog onbekend type schip betrof, met kenmerken van een punterachtig vaartuigje.

Ondanks de bescheiden vondst was De Meern 6 voor scheepsarcheologen en scheepsbouwkundigen één van de belangrijkste ooit. Aan het goed bewaard gebleven uiteinde van de nog 7,49 m lange en 62-64 cm brede vlakplank (bodemplank) is te zien dat het vlak van De Meern 6 lancet-vormig uitliep en uit twee planken van ongelijke breedte bestond. De aangetroffen boordplank (boord is zijkant) was midscheeps 43 centimeter breed met een vrijwel recht verloop. De afgebroken uiteinden vertonen een bocht naar de benedenzijde. Het is aannemelijk dat beide boorden uit slechts één plank bestonden en in een sponning in de buitenzijde van de vlakplanken geplaatst waren. Uit enkele spijkerresten blijkt dat de boordgang tegen de vlakplank vastgespijkerd was. Tegen de binnenzijde van de boordplank was nog slechts één staand spantje gespijkerd, waarvan afschuining van de (ooit) op het vlak geplaatste onderzijde wijst op een hellingshoek van het boord van ongeveer 125°.

Reconstructie

Net als de “Per Mare ad Laurium” is de reconstructie van De Meern 6 gebouwd door Stichting Bouwloods Utrecht op basis van door scheepsarcheologen geleverde zeer gedetailleerde constructietekeningen. De bouw is gefinancierd door de Vereniging van Notarissen Utrecht (die in 2011 haar 200-jarig bestaan vierde). Het voor passagiersvaarten geschikt maken is financieel mogelijk gemaakt door overheidssubsidies en bijdragen uit lokale Woerdense fondsen.

120413punter09

In de vaart

Op vrijdag 13 april 2012 heeft Laetitia Griffith (Staatsraad bij de Raad van State) de gereconstrueerde punter “Fiducia” gedoopt en een behouden vaart gewenst. Daarna is het scheepje in de Vikingrijn in het Maximápark te water gelaten.

De plannen om de Fiducia binnen de gemeentegrenzen van Utrecht in te gaan zetten, konden helaas geen doorgang vinden. Daardoor kon Stichting Romeins Schip Woerden medio 2013 eigenaar van de Fiducia worden, in nauw overleg met de gemeente Woerden, de Bouwloods en de Vereniging van Notarissen Utrecht.

De Fiducia is medio juli 2014 in de vaart genomen en op 12 september 2014 feestelijk door Stichting Bouwloods Utrecht en de Vereniging van Notarissen te Utrecht aan stichting Romeins Schip Woerden overgedragen.

140912-fiduciaKerpen

Op de foto van Alex de Kuijper Tjitske Tabak (Bouwloods), Erik Kerpen (Vereniging van Notarissen te Utrecht) en Henk Vlot (Romeins Schip Woerden)

Technische gegevens

De Romeinse punter De Meern 6 werd vooral op de kleinere zijrivieren van de Rijn gebruikt en veelal met de vaarboom voortbewogen. De reconstructie wordt aangedreven door een ingebouwde elektromotor. De Fiducia is 11,50 meter lang en 1,50 meter breed.

Het schip biedt ruimte aan 12 -sportieve- passagiers; het is ongeschikt voor minder validen en niet toegankelijk voor rolstoelen.